5 Dấu hiệu da mặt bị dị ứng thời tiết & cách xử lý nhanh tại nhà

Mỗi lần trời chuyển mùa, từ những đợt gió hanh khô cuối năm đến những ngày liên tục đi ra đi vào giữa phòng máy lạnh và nắng gắt, không ít người thấy làn da mặt trở nên khó chịu và dễ phản ứng hơn hẳn dù không đổi sản phẩm nào. Tình trạng này thường được gọi chung là dị ứng thời tiết. Tuy nhiên chưa chắc biểu hiện mà bạn gặp phải hoàn toàn là do dị ứng thời tiết mà còn có thể do da kích ứng vì hàng rào bảo vệ yếu đi, hay mề đay do lạnh hoặc do nóng, và mỗi tình trạng cần một hướng xử lý riêng. Vậy làm sao để biết da mình thuộc trường hợp nào, nên làm gì để xử lý khi da bị dị ứng thời tiết?

Nhận biết ngay 5 dấu hiệu da mặt bị dị ứng thời tiết

Ngứa hay đỏ da cũng có thể đến từ mỹ phẩm hoặc nhiều bệnh da khác, nên điều giúp bạn nhận ra dị ứng thời tiết là các triệu chứng xuất hiện theo đúng nhịp thay đổi của thời tiết. Các dấu hiệu mà bạn nên chú ý bao gồm:

1. Ngứa hoặc châm chích ngay sau khi đổi môi trường: xuất hiện sau ít phút khi bạn ra gió lạnh hay đi từ phòng máy lạnh ra nắng, rồi dịu bớt khi da quen nhiệt độ mới.
2. Da căng rát, khô bong vào ngày hanh khô: vùng má và quanh cánh mũi dễ bong vảy mịn, thoa kem dưỡng quen thuộc cũng thấy rát nhẹ.
3. Đỏ ửng từng mảng ở má, trán, cằm: những vùng hứng gió và nắng nhiều nhất thường đỏ lên trước, đôi khi kèm cảm giác nóng.
4. Nổi sẩn phù hoặc nốt mề đay: nốt gồ lên rất ngứa, nổi khi da vừa ấm lại sau lúc bị lạnh hoặc nổi li ti khi đổ mồ hôi.
5. Triệu chứng lặp lại theo mùa: da nhạy cảm hơn vào cùng thời điểm mỗi năm, như đợt gió mùa đầu đông, rồi dịu dần khi thời tiết ổn định.

Nếu kèm theo sưng môi, mí mắt, lưỡi, khó thở hay choáng váng, bạn cần đến cơ sở y tế ngay vì đó có thể là phản ứng dị ứng toàn thân cần xử trí cấp cứu.

Phân biệt mề đay do thời tiết, da kích ứng và dị ứng mỹ phẩm

Do dị ứng thời tiết và dị ứng mỹ phẩm, kích ứng có nhiều sự tương đồng về triệu chứng, bạn nên học cách phân biệt sớm để biết cách xử lý đúng và kịp thời.

Tình trạng	Biểu hiện thường gặp	Thời điểm xuất hiện	Chăm sóc tại nhà
Mề đay do lạnh hoặc nóng	Sẩn phù gồ lên, rất ngứa, có thể sưng môi, mí mắt	Khi da ấm lại sau lúc bị lạnh, hoặc khi đổ mồ hôi	Cần hỏi dược sĩ, bác sĩ
Da kích ứng khi hanh khô	Châm chích, căng rát, khô bong, đỏ lan tỏa, không nổi sẩn	Ngày độ ẩm thấp, gió lạnh, ngồi máy lạnh lâu	Được, nếu chăm đúng cách
Viêm da cơ địa, rosacea bùng phát	Mảng khô bong vảy ngứa dai dẳng, hoặc đỏ kéo dài không lặn	Giao mùa, trời lạnh khô	Nên đi khám
Dị ứng, kích ứng mỹ phẩm	Đỏ, ngứa, có thể nổi mụn nước đúng vùng đã bôi	Sau khi dùng sản phẩm mới	Ngừng sản phẩm, theo dõi

Mề đay do lạnh, do nóng

Đây là dạng dị ứng thời tiết phổ biến. Thời điểm da ấm trở lại sau khi nhiễm lạnh chính là lúc các nốt mề đay dễ nổi lên và gây ngứa nhất. Các nốt có thể lặn trong khoảng một giờ nhưng sẽ quay lại mỗi lần gặp lạnh.

Còn mề đay do nóng là những nốt li ti rất ngứa xuất hiện khi thân nhiệt tăng. Dạng này cần dược sĩ hoặc bác sĩ tư vấn thay vì chỉ trông vào mỹ phẩm.

Da kích ứng khi trời hanh khô, gió lạnh

Với người da khô hoặc nhạy cảm, nhiều trường hợp nghĩ là dị ứng thời tiết nhưng thực chất lại chỉ là kích ứng. Da châm chích, nóng rát trước những tác động lẽ ra không gây khó chịu, nhưng đó là phản ứng của hệ thần kinh cảm giác ở da chứ không phải dị ứng miễn dịch, nên da thường không nổi sẩn và có thể tự chăm sóc tại nhà.

Viêm da cơ địa, rosacea bùng phát khi giao mùa

Trời lạnh và khô làm tăng nguy cơ bùng phát ở người vốn bị viêm da cơ địa. Nếu da mặt có mảng khô bong vảy ngứa dai dẳng, hoặc đỏ kéo dài không lặn kèm nóng bừng, bạn nên đi khám da liễu để được chẩn đoán đúng.

Dị ứng mỹ phẩm trùng lúc đổi mùa

Giao mùa cũng là lúc nhiều người đổi kem dưỡng, nên rất dễ đổ lỗi cho thời tiết. Nếu da đỏ ngứa đúng vùng đã bôi sau khi dùng sản phẩm mới, bạn nên ngừng sản phẩm đó và tham khảo cách phục hồi da bị dị ứng mỹ phẩm.

Vì sao da mặt dễ bị dị ứng khi thời tiết thay đổi?

Da mặt vốn dĩ mỏng, yếu hơn các vùng da khác nên chịu tác động của thời tiết trực tiếp hơn các vùng khác, từ gió mùa đông bắc lạnh và hanh khô ở miền Bắc hay cảnh ngồi máy lạnh cả ngày rồi bước ra nắng gắt ở miền Nam. Khi độ ẩm và nhiệt độ cùng xuống thấp, hàng rào bảo vệ da hoạt động kém đi, da mất nước nhanh hơn và phản ứng mạnh hơn với chất kích ứng lẫn dị nguyên, nên chỉ một cơn gió hay nước rửa mặt hơi nóng cũng đủ làm da châm chích, ửng đỏ.

Nguy cơ còn cao hơn nếu da đang yếu sẵn do treatment, retinol, tẩy da chết thường xuyên hoặc từng dùng kem trộn, những trường hợp thường đi kèm các dấu hiệu hàng rào bảo vệ da bị tổn thương.

Da mặt bị dị ứng thời tiết có nguy hiểm không?

Phần lớn trường hợp, nhất là dạng da kích ứng do hanh khô, gây khó chịu và ảnh hưởng thẩm mỹ nhiều hơn là nguy hiểm. Tuy vậy, bạn nên đi khám da liễu khi:

• Nổi mề đay tái đi tái lại hoặc kéo dài hơn 6 tuần.
• Vùng đỏ ngứa lan xuống cổ, tay hoặc nhiều vùng khác trên cơ thể.
• Da không đỡ sau khoảng 1 tuần dù đã ngừng sản phẩm mạnh và chăm sóc đúng cách.
• Da rỉ dịch, đóng vảy vàng hoặc nổi mụn mủ, dấu hiệu có thể đã nhiễm khuẩn do gãi.

Da mặt bị dị ứng thời tiết phải làm sao?

Nếu là mề đay, thuốc kháng histamin thường được dùng để giảm ngứa nhưng nên theo hướng dẫn của dược sĩ hoặc bác sĩ. Bạn cũng không nên tự mua kem chứa corticoid bôi lên mặt, vì dùng sai và kéo dài có thể khiến da mỏng đi, giãn mạch và lệ thuộc thuốc. Còn dưới đây là những việc bạn có thể làm ngay tại nhà.

Cách xử lý ngay khi da vừa nổi đỏ

Trước hết, hãy tách da khỏi yếu tố vừa kích hoạt phản ứng:

• Vào chỗ ấm để da ấm lên từ từ nếu do gió lạnh
• Ra chỗ thoáng và thay áo bị ẩm nếu do nóng, đổ mồ hôi.
• Rửa mặt nhẹ bằng nước mát hoặc ấm vừa, thấm khô bằng khăn mềm và thoa một lớp dưỡng ẩm dịu nhẹ.

Bí quyết giảm ngứa nhanh

• Cố gắng không gãi hay chà xát vì da đang yếu rất dễ trầy xước và đỏ lâu hơn.
• Với ngứa rát do nóng hoặc do da khô, chườm khăn mát vài phút có thể giúp da dịu nhanh, nhưng nếu nghi mề đay do lạnh thì đừng chườm đá, vì chính cái lạnh là thứ kích hoạt nốt sẩn phù.
• Khi cơn ngứa kéo dài nhiều giờ hoặc khiến bạn mất ngủ, hãy hỏi dược sĩ về thuốc kháng histamin phù hợp.

Những việc cần tránh khi da đang dị ứng thời tiết

• Đắp chanh, dầu dừa, lòng trắng trứng hay lá cây giã nát lên vùng da đang viêm, vì thành phần không rõ ràng còn có thể gây thêm kích ứng.
• Tẩy da chết, dùng retinol, AHA, BHA hay vitamin C nồng độ cao.
• Xông hơi, rửa mặt bằng nước nóng hoặc dùng máy rửa mặt.
• Trang điểm dày hoặc thử nhiều sản phẩm mới cùng lúc.

Hướng dẫn chăm sóc da mặt khi đang bị dị ứng thời tiết

Những ngày da đang nhạy cảm, routine chỉ cần làm sạch, dưỡng ẩm và bảo vệ để hàng rào da có thời gian phục hồi:

• Sữa rửa mặt nên dịu nhẹ, ít bọt
• Kem dưỡng nên có panthenol, ceramide, glycerin hay rau má.
• Lúc da đỏ rát nhiều, bạn có thể che chắn bằng mũ, khẩu trang vải mềm trước rồi dùng lại kem chống nắng khi bớt châm chích.

Điều khiến nhiều người lúng túng nhất sau dị ứng thời tiết là không biết nên lựa chọn sản phẩm nào để chăm sóc da khi những món quen thuộc trước đây không còn phù hợp. Lúc này, ưu tiên một công thức tập trung vào dưỡng ẩm, làm dịu và hỗ trợ củng cố hàng rào bảo vệ da sẽ giúp quá trình chăm sóc trở nên đơn giản hơn. Đây cũng là định hướng của Sumdfine Repair Serum B5 với D-Panthenol 5% làm thành phần chủ đạo. Hoạt chất này có khả năng giữ ẩm, hỗ trợ phục hồi hàng rào bảo vệ và làm dịu da. Công thức còn bổ sung Niacinamide 2%, Sodium Hyaluronate và chiết xuất rau má, góp phần duy trì độ ẩm và hỗ trợ chăm sóc làn da đang suy yếu sau kích ứng.

Bên cạnh đó, serum không chứa cồn khô, hương liệu hay dầu khoáng, giúp tối giản các thành phần không cần thiết trong công thức. Đây là lựa chọn có thể tham khảo khi da đã qua giai đoạn phản ứng dị ứng và cần được chăm sóc, cấp ẩm trong quá trình phục hồi.

Khi da hết châm chích vài ngày liên tục, bạn có thể đưa sản phẩm đặc trị trở lại từng loại một, cách nhau vài ngày để kịp nhận ra nếu da phản ứng. Các bước chi tiết hơn đã được Sumdfine đề cập trong bài viết cách phục hồi da bị kích ứng.

Dị ứng thời tiết ở mặt bao lâu thì hết?

Da kích ứng do hanh khô thường dịu dần sau vài ngày khi bạn ngừng sản phẩm mạnh, dưỡng ẩm đều và che chắn tốt. Mề đay do lạnh thì từng đợt có thể lặn nhanh nhưng sẽ quay lại mỗi lần gặp lạnh, nên tránh tác nhân quan trọng hơn chờ da tự khỏi. Nếu mề đay kéo dài quá 6 tuần, hoặc da không đỡ sau khoảng 1 tuần chăm sóc đúng cách, thì đó là lúc bạn nên đi khám bác sĩ.

Cách phòng ngừa dị ứng thời tiết ở mặt khi giao mùa

Thời tiết là điều không thể tránh, nên cách phòng ngừa tốt nhất là giảm những thay đổi đột ngột tác động lên da và giữ hàng rào bảo vệ đủ khỏe trước mỗi đợt giao mùa.

• Để nhiệt độ máy lạnh không quá chênh với bên ngoài và dừng vài phút ở sảnh trước khi bước ra nắng hoặc gió lạnh.
• Che mặt bằng khăn hoặc khẩu trang vải mềm khi ra ngoài trời gió.
• Dùng máy tạo ẩm nếu ngồi phòng máy lạnh nhiều giờ liền.
• Rửa mặt bằng nước ấm thay vì nước nóng.
• Giảm tần suất retinol, tẩy da chết và treatment mạnh trong những tuần giao mùa.

Nếu da bạn vốn khô, những thói quen trên nên đi cùng một routine dưỡng ẩm kỹ hơn như cách chăm sóc da khô vào mùa đông.

Kem chống nắng là bước nhiều người bỏ qua khi trời lạnh, trong khi tia UV vẫn có mặt cả ngày âm u và dễ khiến làn da đang nhạy cảm đỏ rát hơn, nên bạn vẫn cần thoa kem chống nắng mỗi ngày kể cả mùa đông. Với làn da hay khô căng vào mùa lạnh, Sumdfine Hydra Age Defense Sun Cream SPF50+ PA++++ với bảng thành phần không hương liệu và có thêm Panthenol cùng rau má để da bớt khô ráp khi da đang yếu, đồng thời dễ dùng dưới lớp trang điểm.