5 cách cải thiện da mặt sạm đen ở nam giới hiệu quả

Khi da mặt sạm đen ở nam giới, nhiều người thường nghĩ ngay nguyên nhân là do tiếp xúc với ánh nắng nhiều, nhưng đây không phải lý do nhân duy nhất. Khuôn mặt nam giới còn chịu thêm nhiều tác động khác mà các vùng da khác không có: việc cạo râu lặp lại mỗi tuần, những nốt mụn viêm để lại vết thâm, và trong một số trường hợp là ảnh hưởng của thuốc hoặc bệnh lý toàn thân.

Vì sao da mặt nam giới dễ sạm đen hơn?

Nắng và thói quen ra ngoài

Nam giới thường có nhiều hoạt động khiến da tiếp xúc với môi trường và ánh nắng trong thời gian dài như di chuyển bằng xe máy, làm việc ngoài trời hoặc chơi thể thao. Trong khi đó, việc che chắn lại thường rất sơ xài, khiến khuôn mặt, cổ và tay chân phơi trực tiếp dưới tia UV trong thời gian dài dẫn đến đen sạm theo thời gian.

Đi kèm với đó, nhiều người chỉ dùng kem chống nắng vào những hôm trời nắng gắt, một số khác bôi một lớp quá mỏng so với lượng cần thiết, hoặc bôi buổi sáng và không bôi lại dù ở ngoài trời suốt cả ngày. Vì vậy, nếu bạn nhận thấy da mặt tối màu hơn hẳn phần cơ thể, hãy xem lại cách mình bảo vệ da hằng ngày trước khi nghĩ rằng là do cơ địa.

Cạo râu và lông mọc ngược

Cạo râu là yếu tố hay bị bỏ sót khi tìm nguyên nhân da mặt sạm đen vùng quanh miệng ở nam giới, dù nó để lại dấu vết khá dễ nhận biết. Nếu vùng hàm, cằm hoặc cổ tối màu hơn so với má, và các vết thâm nằm đúng vị trí râu mọc thay vì rải đều khắp mặt, nguyên nhân nhiều khả năng liên quan đến kích ứng sau cạo.

Cụ thể, lưỡi dao tạo ma sát và những tổn thương nhỏ trên bề mặt da, sợi râu bị cắt cụt có thể cong quặp lại và đâm ngược vào trong, tạo ra phản ứng viêm tại chỗ sau đó để lại tăng sắc tố sau viêm.

Khi việc này lặp lại vài lần mỗi tuần trong nhiều tháng, vùng hàm và cằm sẽ sẫm màu dần theo cách khó nhận ra trong ngắn hạn nhưng khá rõ khi nhìn lại sau một thời gian dài.

Hậu quả để lại của mụn trứng cá

Không phải tình trạng da tối màu nào cũng đồng nghĩa với việc toàn bộ khuôn mặt sẫm đi. Mụn viêm gây tổn thương trong lớp da và kéo theo tăng sắc tố sau viêm, để lại những đốm nâu hoặc nâu xám ở đúng vị trí nốt mụn cũ. Khi mụn kéo dài nhiều tháng, các đốm này xuất hiện dày trên má, hai bên quai hàm và trán. Với tình trạng này, màu da có thể vẫn thế, thứ tối đi là hàng chục đốm nhỏ nằm rải rác khiến tổng thể khuôn mặt trông tối sạm đi

Tác dụng phụ của thuốc, thiếu chất và một số bệnh lý có thể làm da sẫm màu

Theo tổng hợp của chuyên trang DermNet, thuốc chứa minocycline, thuốc chống sốt rét, một số thuốc hóa trị và một vài nhóm thuốc khác có thể khiến da trở nên sẫm màu, hoặc làm da nhạy cảm hơn với ánh sáng và vì thế dễ tăng sắc tố hơn khi ra nắng. Ước tính có khoảng 10-20% trường hợp tăng sắc tố là do nguyên nhân này.

Bên cạnh đó, cơ thể thiếu một số vi chất như vitamin B12 hoặc folate (vitamin B9) cũng được ghi nhận có thể đi kèm thay đổi sắc tố da trong một số trường hợp, dù đây không phải nguyên nhân phổ biến.

Cuối cùng, một số bệnh lý toàn thân như rối loạn tuyến giáp, bệnh Addison hoặc tình trạng thừa sắt có thể biểu hiện kèm da sẫm màu. Những trường hợp này không nhiều, nhưng chúng là lý do để bạn không bỏ qua một tình trạng sạm da xuất hiện nhanh và không giải thích được bằng nắng hay mụn.

Những nguyên nhân thường bị đổ lỗi

Nhiều người cho rằng uống nhiều rượu bia và thức khuya là nguyên nhân khiến da nam giới bị sạm đen đi, và thực tế thì những nhận định này không hoàn toàn đúng. Thiếu ngủ kéo dài hoặc uống nhiều rượu bia có thể khiến da trông kém tươi, khô hơn và phục hồi chậm hơn sau các tổn thương, nhưng không có nghĩa nó là lý do khiến da mặt bỗng nhiên trở nên sạm đen.

Tương tự, “nóng gan” là một cách nói dân gian (hoặc theo góc nhìn Đông y) mà nhiều người coi là nguyên nhân khiến da nam giới đen sạm, trong khi không hề có ghi nhận mối liên hệ nào giữa 2 tình trạng này.

Phân biệt da sạm do ánh nắng, nám mảng hoặc thâm sau mụn

Không phải tình trạng da tối màu nào cũng giống nhau, và trước khi tìm cách xử lý thì bạn nên nhận dạng đúng tình trạng tăng sắc tố mà da mặt mình đang gặp phải.

• Sạm da và rám nắng: Đặc điểm là da tối màu tương đối đồng đều trên cả một vùng rộng. Tình trạng này rõ nhất ở những phần không được che chắn như trán, sống mũi, gò má và gáy, đồng thời có ranh giới khá dễ thấy so với phần da thường xuyên nằm dưới quần áo.
• Thâm sau mụn hoặc sau kích ứng: Đốm thâm nằm đúng vị trí từng bị mụn, có thể có màu nâu, nâu xám hoặc sẫm hơn vùng da xung quanh, ranh giới khá rõ. Dạng thâm này cũng xuất hiện sau các kích ứng khác, chẳng hạn như do cạo râu sai cách hoặc sau khi da bị tổn thương vì sản phẩm quá mạnh.
• Nám da: Biểu hiện dưới dạng các mảng tăng sắc tố có kích thước lớn hơn nhiều so với thâm sau mụn, thường gặp ở má, trán, sống mũi hoặc vùng quanh miệng, có xu hướng phân bố khá đối xứng hai bên mặt. Nếu nghi ngờ mình đang gặp tình trạng này, bạn có thể tìm hiểu thêm về nám da ở nam giới để nhận diện và chọn hướng chăm sóc phù hợp.

Da mặt sạm đen ở nam giới có phải dấu hiệu đáng lo?

Phần lớn nguyên nhân của tình trạng này tới từ tăng sắc tố, và hầu như không gây ảnh hưởng về sức khoẻ mà chỉ gây mất thẩm mỹ. Tuy nhiên, bạn nên cân nhắc đi khám nếu gặp một trong những tình huống sau:

• Da sạm xuất hiện hoặc lan rộng nhanh trong thời gian ngắn.
• Không xác định được nguyên nhân, không liên quan tới nắng, mụn hay cạo râu.
• Sạm da đi kèm mệt mỏi, sụt cân hoặc các triệu chứng toàn thân khác.
• Vùng cổ, nách hoặc bẹn xuất hiện những mảng da sẫm màu và dày lên.
• Một đốm sắc tố thay đổi rõ về màu sắc, kích thước hoặc hình dạng.
• Da có tình trạng viêm, đau, ngứa hoặc tổn thương bất thường.

Gợi ý những cách cải thiện da mặt sạm đen ở nam giới hiệu quả, dễ áp dụng tại nhà

Chống nắng mỗi ngày

Đây là ưu tiên hàng đầu và cũng là bước có tác động rõ nhất tới cả 4 dạng tối màu đã nói ở trên, bởi tia UV vừa gây sạm trực tiếp vừa làm các vết thâm và mảng nám sẫm hơn, lâu mờ hơn. Hãy chọn kem chống nắng có SPF từ 30 trở lên, phổ rộng, bôi trước khi ra ngoài khoảng 15 phút và bôi lại sau mỗi hai giờ khi còn ở ngoài trời hoặc ngay sau khi đổ nhiều mồ hôi. Tìm hiểu cụ thể trong bài viết: cách sử dụng dụng kem chống nắng.

Trở ngại mà phái mạnh thường gặp khi dùng kem chống nắng đôi khi không nằm ở việc thiếu thông tin, mà ở cảm giác trên da. Một sản phẩm bảo vệ tốt nhưng gây bết dính, bí hoặc nặng mặt sẽ khó trở thành một bước chăm sóc có thể duy trì mỗi ngày. Đây cũng là lý do Sumdfine phát triển Hydra Age Defense Sun Cream SPF50+ PA++++ với kết cấu mỏng nhẹ, dễ tán và nhanh ráo, kết hợp hệ thống màng lọc bảo vệ trước tia UVA và UVB cùng các thành phần dưỡng ẩm, hỗ trợ hàng rào da. Kem có khả năng nâng tông nhẹ, giúp da trông đều màu và tươi hơn sau khi thoa mà không tạo cảm giác nặng mặt. Đây là lựa chọn phù hợp cho nam giới muốn duy trì chống nắng hằng ngày trong quá trình chăm sóc làn da đang xỉn màu.

 

Bên cạnh kem chống nắng, dùng mũ rộng vành, áo chống nắng, khẩu trang và chủ động tìm bóng râm vẫn là những việc cần thiết để hạn chế ánh nắng tiếp xúc với da.

Thay đổi thói quen cạo râu

Nếu vùng hàm, cằm hoặc cổ thường xuyên xuất hiện thâm sau cạo, việc giảm kích ứng trong lúc cạo sẽ có tác dụng trực tiếp hơn bất kỳ sản phẩm làm sáng nào. Những việc bạn cần làm lúc này bao gồm:

• Cạo khi râu đã mềm, chẳng hạn ngay sau khi tắm, sau khi dùng kem cạo râu hoặc sau khi đắp khăn ấm ẩm lên vùng cần cạo.
• Xác định chiều mọc của râu và cạo xuôi theo chiều đó, vì cạo ngược chiều là nguyên nhân gây kích ứng phổ biến nhất.
• Không kéo căng da trong lúc cạo và không cạo quá sát.
• Không cạo đi cạo lại nhiều lần trên cùng một vùng.
• Làm dịu và cấp ẩm cho da ngay sau khi cạo.

Đừng làm sạch và tẩy tế bào chết quá mức

Tẩy tế bào chết ở mức hợp lý có thể giúp bề mặt da trông mịn và sáng hơn, đồng thời hỗ trợ các vết thâm mờ dần. Nhưng vấn đề nằm ở phản xạ rất thường gặp của nam giới khi chưa thấy hiệu quả: tăng tần suất và tăng độ mạnh của sản phẩm. Hệ quả sau đó là da bị tổn thương và viêm, viêm lại kéo theo tăng sắc tố sau viêm, và khuôn mặt cuối cùng trông sạm hơn so với trước khi bạn bắt đầu.

Cũng vì lý do này mà những mẹo làm sáng da có tính kích ứng cao không phải lựa chọn nên thử, trong đó phổ biến nhất là dùng chanh thoa trực tiếp lên mặt. Axit trong chanh không kiểm soát được về nồng độ, dễ gây kích ứng và làm da nhạy cảm hơn với ánh nắng, tức là đúng hai điều bạn đang muốn tránh.

Dùng hoạt chất làm sáng da phù hợp

Với tình trạng da không đều màu, có ba nhóm hoạt chất thường được cân nhắc:

• Niacinamide: hỗ trợ hàng rào bảo vệ da và cải thiện tình trạng da không đều màu, thường được dung nạp tốt.
• Vitamin C: có vai trò chống oxy hóa và hỗ trợ cải thiện tăng sắc tố, phù hợp dùng vào buổi sáng cùng kem chống nắng.
• Arbutin: hướng vào quá trình hình thành sắc tố thông qua việc ức chế enzyme tyrosinase.

Khi các vết thâm và mảng sạm đã hình thành, chống nắng giúp ngăn chúng sẫm thêm nhưng không tự làm chúng mờ đi, và đây là lúc một sản phẩm đặc trị có chỗ đứng trong quy trình. Sumdfine White Dark Spot được xây dựng quanh Arbutin ở nồng độ 5%, với định hướng tác động vào khâu hình thành melanin thay vì làm bong lớp bề mặt, nên phù hợp với làn da vừa có thâm hoặc nám.

Khi nào cần peel, laser hoặc thuốc kê đơn?

Peel, laser hoặc thuốc kê đơn có thể được bác sĩ cân nhắc khi tình trạng sạm, thâm kéo dài hoặc không cải thiện đủ với chống nắng và chăm sóc da phù hợp. Tuy nhiên, nếu da vẫn đang viêm, kích ứng hoặc gặp vấn đề do cạo râu, bạn vẫn nên kiểm soát những yếu tố này trước để tránh làm tăng sắc tố nặng thêm.

Peel thường được cân nhắc với một số dạng tăng sắc tố nông, laser với những vấn đề sắc tố phù hợp và thuốc kê đơn khi cần điều trị theo nguyên nhân cụ thể. Việc lựa chọn nên được thực hiện sau khi xác định nguyên nhân và đánh giá da bởi bác sĩ da liễu.

Bao lâu thì da sạm ở nam giới có thể cải thiện?

Tốc độ cải thiện không giống nhau giữa các trường hợp, và điều quyết định không phải là sản phẩm bạn dùng mà là loại tối màu bạn đang gặp.

• Với sạm và rám nắng: cải thiện tương đối nhanh nếu giảm được mức độ tiếp xúc với nắng và duy trì chống nắng đều đặn.
• Với thâm sau mụn: phụ thuộc vào độ sâu của tăng sắc tố và vào việc mụn viêm có được kiểm soát hay không, thường cần vài tháng.
• Với thâm do cạo râu: chỉ mờ đi khi chu kỳ kích ứng lặp lại được cắt đứt, nên thời gian gắn với việc bạn thay đổi thói quen cạo sớm hay muộn.
• Với nám da: thường cần quá trình chăm sóc và kiểm soát lâu dài hơn cả, và dễ tái lại nếu buông lỏng chống nắng.