Bôi kem chống nắng cay mắt: Nguyên nhân & cách xử lý nhanh

Không ít người gặp phải tình trạng bôi kem chống nắng xong lại thấy mắt cay, rát, chảy nước mắt hoặc khó chịu quanh vùng mắt. Điều này không chỉ làm trải nghiệm sử dụng trở nên kém thoải mái mà còn khiến nhiều người ngại sử dụng, dù biết đây là bước bảo vệ da rất quan trọng.

Vậy vì sao kem chống nắng lại có thể gây cay mắt? Có phải do công thức sản phẩm, do cách thoa, hay do vùng da quanh mắt quá nhạy cảm? Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân và cách chọn kem chống nắng phù hợp hơn để vừa bảo vệ da, vừa hạn chế tối đa cảm giác cay mắt khi sử dụng.

Vì sao bôi kem chống nắng bị cay mắt?

Cảm giác cay xuất hiện khi một phần kem chống nắng hòa vào màng nước mắt rồi tiếp xúc với giác mạc, tức lớp trong suốt ngoài cùng của mắt. Vùng này rất nhạy với các chất lạ, nên chỉ một lượng nhỏ cũng đủ gây rát, đỏ và chảy nước mắt.

Có bốn nguyên nhân thường gặp dẫn tới tình trạng này:

Sử dụng kem chống nắng có màng lọc hoá học

Một số người dễ gặp tình trạng cay mắt hơn khi sử dụng kem chống nắng chứa màng lọc hóa học (thường là oxybenzone, avobenzone hoặc octocrylene). Khi kem chống nắng vô tình di chuyển vào mắt do mồ hôi, nước hoặc dụi mắt, một số màng lọc hóa học có thể gây cảm giác châm chích, cay hoặc kích ứng rõ rệt hơn ở những người có vùng mắt nhạy cảm. Nếu thường xuyên gặp tình trạng này, bạn có thể cân nhắc chuyển sang kem chống nắng khoáng hoặc các công thức được nhà sản xuất ghi rõ là phù hợp cho vùng da nhạy cảm và mắt.

Hương liệu, cồn và chất bảo quản trong công thức

Cảm giác cay mắt không phải lúc nào cũng đến từ các màng lọc chống nắng. Nhiều trường hợp nguyên nhân lại nằm ở những thành phần khác trong công thức như hương liệu, cồn hoặc chất bảo quản. Đây đều là các chất có thể làm tăng nguy cơ kích ứng ở người có làn da hoặc vùng mắt nhạy cảm.

Đặc biệt, cồn khô có thể khiến vùng da mỏng quanh mắt dễ xuất hiện cảm giác châm chích nếu sản phẩm vô tình lan đến khu vực này. Vì vậy, ngay cả khi đều sử dụng màng lọc vật lý, hai sản phẩm vẫn có thể mang lại cảm giác sử dụng rất khác nhau do sự khác biệt về nền công thức và các thành phần đi kèm.

Kem chống nắng trôi vào mắt theo mồ hôi

Ngay cả một sản phẩm có công thức dịu nhẹ cũng có thể gây cay mắt nếu kem bị trôi vào mắt trong quá trình sử dụng. Theo chuyên trang nhãn khoa All About Vision, phần lớn trường hợp cay, xót mắt xảy ra khi kem chống nắng từ vùng trán hoặc gò má chảy xuống mắt theo mồ hôi, nước hoặc do người dùng vô tình dụi mắt sau khi thoa kem.

Tình trạng này thường gặp hơn khi hoạt động ngoài trời, chơi thể thao hoặc trong thời tiết nóng ẩm khiến cơ thể tiết nhiều mồ hôi. Vì vậy, bên cạnh việc lựa chọn bảng thành phần phù hợp, khả năng bám trên da và chống trôi của kem chống nắng cũng là yếu tố đáng cân nhắc, đặc biệt nếu bạn thường xuyên vận động hoặc đổ mồ hôi nhiều.

Thoa quá sát mắt và chưa rửa tay sau khi dùng

Thoa kem quá gần bờ mí khiến sản phẩm dễ theo nếp mí và khóe mắt đi vào trong. Ngoài ra, nhiều người thoa xong là chạm tay lên mặt hoặc dụi mắt mà chưa rửa tay, khiến phần kem còn trên đầu ngón tay tiếp xúc trực tiếp với mắt. Hai thói quen này gây cay mắt cả khi sản phẩm vốn phù hợp với da.

Hướng dẫn chọn kem chống nắng không cay mắt

Vì vậy, thay vì chỉ dựa vào các thông điệp quảng cáo trên bao bì, người dùng nên xem bảng thành phần và một số đặc điểm của công thức để đánh giá sản phẩm. Dưới đây là những tiêu chí quan trọng giúp giảm nguy cơ cay mắt khi sử dụng kem chống nắng.

Ưu tiên kem chống nắng chứa màng lọc vật lý

Nếu bạn thường xuyên bị cay mắt khi dùng kem chống nắng, các sản phẩm sử dụng màng lọc vật lý có thể là lựa chọn phù hợp hơn. Hai màng lọc khoáng phổ biến là zinc oxide và titanium dioxide hoạt động bằng cách tạo lớp bảo vệ trên bề mặt da, giúp phản xạ và phân tán tia UV.

Theo khuyến nghị của Viện Da liễu Hoa Kỳ (AAD), kem chống nắng chứa zinc oxide và titanium dioxide thường được ưu tiên cho người có làn da nhạy cảm vì ít gây kích ứng hơn nhiều màng lọc hóa học. Khi đọc bảng thành phần, bạn nên kiểm tra mục Active Ingredients để xác định sản phẩm có sử dụng hai màng lọc này. Nếu sản phẩm đồng thời chứa thêm các màng lọc hóa học, đây thực chất là kem chống nắng lai và mức độ cay mắt vẫn có thể khác tùy từng công thức.

Nếu bạn đang cần một sản phẩm thuộc nhóm khoáng để thay thế loại đang gây xót mắt, Kem chống nắng Sumdfine Sunscreen SPF50+ PA+++ là một lựa chọn đáng xem. Công thức dùng Zinc Oxide và Titanium Dioxide làm màng lọc chính, kết hợp thêm Iron Oxide nên có khả năng nâng tone nhẹ và thay được bước kem lót. Sản phẩm bổ sung trà xanh và Sodium Hyaluronate để làm dịu cùng giữ ẩm cho da nhạy cảm. Bạn có thể tham khảo bảng thành phần đầy đủ trước khi đưa vào chu trình buổi sáng.

Đọc bảng thành phần và loại trừ nhóm dễ gây châm chích

Sau khi xác định nhóm màng lọc, bạn quét tiếp danh sách thành phần và cân nhắc bỏ qua sản phẩm có các mục sau:

• Hương liệu, ghi trên nhãn là Fragrance hoặc Parfum
• Cồn khô, thường ghi là Alcohol Denat. hoặc Ethanol, nhất là khi đứng ở vị trí đầu danh sách
• Oxybenzone, benzophenone-3 và các màng lọc hóa học khác nếu bạn từng phản ứng với chúng
• Tinh dầu hoặc chiết xuất tạo mùi mạnh như bạc hà, cam chanh

Theo quy định ghi nhãn mỹ phẩm, các thành phần thường được sắp xếp theo hàm lượng giảm dần (ngoại trừ một số thành phần có nồng độ rất thấp). Do đó, nếu hương liệu hoặc cồn xuất hiện ở cuối bảng thành phần, chúng thường có hàm lượng thấp hơn so với khi nằm ở những vị trí đầu.

Chọn kết cấu bám tốt và ít trôi

Khả năng bám trên da cũng ảnh hưởng đến nguy cơ cay mắt. Những sản phẩm có kết cấu kem, lotion hoặc sữa chống nắng thấm nhanh thường ổn định hơn trên bề mặt da, từ đó giảm khả năng chảy xuống vùng mắt khi đổ mồ hôi.

Dùng sản phẩm dành riêng cho da mặt

Kem chống nắng cho da mặt thường được thiết kế với kết cấu mỏng nhẹ và công thức phù hợp với vùng da nhạy cảm hơn so với kem chống nắng toàn thân. Trong khi đó, các sản phẩm dành cho body có thể đặc hơn, chứa nhiều hương liệu hơn hoặc được tối ưu cho khả năng kháng nước, nên không phải lúc nào cũng phù hợp để sử dụng gần vùng mắt.

Nếu thường xuyên bị cay mắt, bạn nên sử dụng kem chống nắng chuyên biệt cho da mặt thay vì dùng chung một sản phẩm cho cả mặt và cơ thể.

Cách thoa kem chống nắng để không bị cay mắt

Thoa kem chống nắng trước khi ra ngoài 15–20 phút

Nên thoa kem chống nắng khoảng 15–20 phút trước khi ra ngoài để sản phẩm có thời gian tạo lớp màng bảo vệ ổn định trên da. Nếu thoa ngay trước khi tiếp xúc với nắng hoặc bắt đầu vận động, lớp kem chưa kịp bám chắc nên dễ bị dịch chuyển theo mồ hôi, làm tăng nguy cơ chảy vào mắt.

Không thoa quá sát viền mí mắt

Vùng da quanh mắt vẫn cần được bảo vệ khỏi tia UV, nhưng bạn không nên thoa kem sát viền mí hoặc sát chân mi. Thay vào đó, hãy giữ một khoảng cách nhỏ với bờ mi và tán đều kem ra phía thái dương để hạn chế sản phẩm lan trực tiếp vào mắt.

Nếu thường xuyên bị cay mắt, bạn cũng có thể cân nhắc sử dụng kem chống nắng dạng thỏi cho vùng quanh mắt. Dạng thỏi có kết cấu đặc, dễ kiểm soát vị trí thoa và ít chảy hơn khi gặp mồ hôi.

Rửa tay sau khi thoa và hạn chế dụi mắt

Sau khi thoa kem chống nắng, hãy rửa tay sạch để tránh vô tình đưa sản phẩm vào mắt khi chạm lên mặt. Trong ngày, nếu ra nhiều mồ hôi, nên dùng khăn giấy hoặc khăn sạch thấm nhẹ thay vì lau mạnh, vì thao tác này có thể kéo lớp kem xuống vùng mắt.

Khi mắt có cảm giác ngứa hoặc khó chịu, hạn chế dụi mắt. Việc chà xát không chỉ khiến kem dễ vào mắt hơn mà còn có thể làm tăng tình trạng kích ứng.

Chọn kem chống nắng kháng nước nếu thường xuyên đổ mồ hôi

Nếu bạn thường xuyên tập thể thao, làm việc ngoài trời hoặc tham gia các hoạt động dưới nắng, hãy ưu tiên kem chống nắng có khả năng kháng nước. Những sản phẩm này được thiết kế để duy trì lớp màng bảo vệ lâu hơn khi da tiếp xúc với mồ hôi hoặc nước, từ đó giảm nguy cơ kem chảy vào mắt trong quá trình vận động.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng kháng nước không có nghĩa là chống trôi hoàn toàn. Sau khi bơi, đổ nhiều mồ hôi hoặc lau khô bằng khăn, bạn vẫn nên thoa lại kem chống nắng theo hướng dẫn của nhà sản xuất để duy trì hiệu quả bảo vệ da.

Bôi kem chống nắng bị cay mắt phải làm sao?

Rửa mắt ngay bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý

Nếu kem chống nắng vô tình vào mắt, hãy rửa mắt ngay bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý 0,9%. Dùng dòng nước nhẹ để rửa liên tục trong vài phút, giúp cuốn trôi phần kem còn bám trên bề mặt mắt. Tránh xịt nước quá mạnh vì có thể khiến mắt khó chịu hơn.

Không dụi mắt

Khi mắt bị cay hoặc châm chích, phản xạ dụi mắt rất dễ xảy ra nhưng lại có thể làm tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn. Việc chà xát không chỉ khiến kem lan rộng trên bề mặt mắt mà còn làm tăng nguy cơ trầy xước giác mạc.

Nếu đang đeo kính áp tròng, hãy tháo kính sau khi đã rửa tay sạch. Sau đó, nhắm mắt nghỉ vài phút và chớp mắt tự nhiên để nước mắt hỗ trợ loại bỏ phần chất còn sót lại.

Theo dõi triệu chứng và đi khám nếu cần

Trong đa số trường hợp, cảm giác cay mắt sẽ giảm dần sau khi rửa sạch mắt. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng như đỏ mắt, đau nhiều, nhìn mờ, chảy nước mắt liên tục hoặc nhạy cảm với ánh sáng kéo dài nhiều giờ hay ngày càng nặng hơn, bạn nên đến cơ sở chuyên khoa mắt để được kiểm tra và xử lý kịp thời.

Đặc biệt, hãy đi khám ngay nếu mắt bị đau dữ dội, thị lực giảm rõ rệt hoặc có dấu hiệu tổn thương sau khi tiếp xúc với kem chống nắng. Đây có thể là biểu hiện của tình trạng cần được bác sĩ đánh giá và điều trị.

Câu hỏi thường gặp

Bôi kem chống nắng vật lý có bị cay mắt không?

Nhóm vật lý ít gây cay hơn nhóm hóa học vì hai màng lọc khoáng chưa được ghi nhận gây dị ứng tiếp xúc. Tuy nhiên, sản phẩm vật lý vẫn có thể xót mắt nếu chứa hương liệu, cồn hoặc bị trôi theo mồ hôi vào mắt.

Kem chống nắng vào mắt có sao không?

Phần lớn trường hợp chỉ gây rát, đỏ và chảy nước mắt tạm thời, sau đó tự hết khi mắt được rửa sạch. Bạn cần chú ý hơn khi triệu chứng kéo dài quá vài giờ, thị lực giảm hoặc mắt đau nhiều, vì đó có thể là dấu hiệu giác mạc bị tổn thương.

Có phải SPF càng cao càng dễ cay mắt phải không?

Không, SPF phản ánh mức chắn tia UVB, không phản ánh mức kích ứng. Cảm giác cay phụ thuộc vào loại màng lọc, các thành phần phụ và độ bám của kết cấu.

Trẻ em nên dùng kem chống nắng loại nào để không cay mắt?

Viện Da liễu Hoa Kỳ khuyến nghị chọn sản phẩm chứa zinc oxide hoặc titanium dioxide, hoặc dòng dành riêng cho trẻ nhỏ, vì các công thức này ít gây kích ứng cho da nhạy cảm. Bạn nên chọn thêm loại không hương liệu và tránh thoa sát mí mắt của trẻ.

Kem chống nắng nâng tone có gây cay mắt không?

Sản phẩm nâng tone hoặc kiêm chức năng trang điểm thường có thêm sắc tố, chất tạo màng và đôi khi cả hương liệu, nên khả năng gây châm chích cao hơn công thức thuần chống nắng. Nếu bạn muốn dùng dạng này, hãy chọn loại nâng tone bằng Iron Oxide trên nền màng lọc khoáng và thoa cách xa vùng mí.