Kem chống nắng có chống ánh sáng xanh không? Cách nhận biết
Vài năm gần đây, tiêu chí “chống ánh sáng xanh” ngày càng được người dùng chú ý khi chọn mua kem chống nắng, nhất là khi nhu cầu sử dụng điện thoại, máy tính trong đời sống ngày càng tăng. Tuy vậy, đa phần sản phẩm chống nắng hiện nay ngoài các chỉ số cơ bản như SPF và PA, vốn không nói gì về ánh sáng xanh, và phần lớn kem chống nắng trên thị trường vẫn để loại ánh sáng này đi qua khá dễ dàng.
Vậy kem chống nắng có chống được ánh sáng xanh không, ai thật sự cần quan tâm, và làm sao để nhận ra một lọ kem chắn được ánh sáng xanh chỉ bằng cách đọc bảng thành phần?
Kem chống nắng có bảo vệ da khỏi ánh sáng xanh được không?
Phần lớn kem chống nắng không chống được ánh sáng xanh, và chỉ những loại có màu chứa oxit sắt mới chắn được ở mức đáng kể. Các chỉ số như SPF cho biết khả năng chống tia UVB, còn PA cho biết khả năng chống tia UVA, và hiện chưa có chỉ số nào dành riêng cho ánh sáng xanh. Do đó một sản phẩm có SPF50+ PA++++ vẫn có thể gần như không chắn được phần ánh sáng này, dù thông số nhìn rất ấn tượng.
Nhiều người nghĩ kem chống nắng vật lý (kem khoáng) sẽ “phản xạ được mọi thứ” bao gồm cả ánh sáng xanh, nhưng điều đó chỉ đúng một phần. Để kem không để lại vệt trắng trên da, zinc oxide và titanium dioxide thường được xay thành hạt siêu nhỏ, có khi tới kích thước nano. Hạt càng nhỏ thì kem càng trong, và cũng chính vì trong nên ánh sáng nhìn thấy, trong đó có ánh sáng xanh, đi xuyên qua lớp kem mà không bị cản lại. Theo một nghiên cứu công bố năm 2021 cho biết, kem phải “nhìn thấy được” trên da thì mới chắn được thứ ánh sáng mà mắt nhìn thấy. Đó là lý do oxit sắt, loại bột màu tạo nên sắc nâu, vàng, đỏ của kem có màu trở thành thành phần then chốt khi nói tới ánh sáng xanh.
Trên thị trường vẫn có những sản phẩm không màu nhưng quảng cáo khả năng chống ánh sáng xanh. Trong trường hợp này, sản phẩm thường dựa vào một trong hai hướng sau:
- Màng lọc UVA siêu dài: Chẳng hạn như màng lọc thế hệ mới như Mexoryl 400 có thể hấp thụ tới khoảng bước sóng 400 nm, tức sát ranh giới nơi ánh sáng nhìn thấy bắt đầu. Tuy vậy, phần lớn dải ánh sáng xanh (từ 400 đến 500 nm) vẫn nằm ngoài tầm với của các màng lọc này.
- Thành phần chống oxy hoá: Vitamin E, vitamin C, niacinamide hay chiết xuất thực vật như trà xanh có thể giúp trung hoà gốc tự do mà ánh sáng xanh sinh ra trong da, từ đó giảm bớt một phần hậu quả.
Cả hai hướng đều có giá trị, nhưng chỉ nên xem là lớp hỗ trợ. Chúng giúp da “chịu đựng” tốt hơn hoặc chắn được phần sát biên, chứ không thật sự ngăn ánh sáng xanh đi vào da như lớp màu của oxit sắt.
Ánh sáng xanh ảnh hưởng tới làn da như thế nào?
Ánh sáng xanh nằm trong khoảng bước sóng 400 – 500 nm, là một phần của ánh sáng nhìn thấy trong nắng mặt trời. Tác hại rõ ràng nhất của nó với làn da là làm da sạm màu và khiến nám nặng lại, đặc biệt ở những người có làn da sẫm màu.
Khi tiếp xúc, ánh sáng xanh có thể kích thích tế bào sắc tố sản sinh thêm melanin, và với da càng tối màu thì vết sạm tạo ra càng rõ, đồng thời có xu hướng kéo dài lâu hơn so với vết sạm do tia UVB gây ra. Đây cũng là lý do nhiều người đã chống nắng đều đặn nhưng vết nám vẫn đậm lên sau những đợt ra nắng nhiều.
Ngoài chuyện sắc tố, ánh sáng xanh còn tạo ra gốc tự do trong da, nên có thể góp phần vào quá trình lão hoá như da xỉn màu hay kém săn chắc. Tuy nhiên, bạn chỉ nên xem đây là một yếu tố cộng thêm chứ không phải nguyên nhân chính khiến da lão hoá.
Nhiều người lo lắng nhất là ánh sáng xanh từ điện thoại và máy tính, nhưng thực tế cường độ ánh sáng xanh phát ra từ màn hình yếu hơn ánh nắng mặt trời rất nhiều lần. Một nghiên cứu ngắn hạn đăng trên Journal of the American Academy of Dermatology, 2020 cũng ghi nhận việc tiếp xúc với ánh sáng xanh từ thiết bị điện tử không làm nám nặng thêm. Vì vậy, nếu phần lớn thời gian bạn ngồi trong phòng làm việc, thứ đáng để ý hơn chính là ánh nắng lọt qua cửa kính, và bạn có thể tìm hiểu kỹ hơn trong bài viết ngồi trong nhà có cần bôi kem chống nắng.
Ai thật sự cần kem chống nắng có khả năng chặn ánh sáng xanh?
Không phải ai cũng cần đổi sang kem chống nắng có màu. Nhóm nên ưu tiên loại kem chắn được ánh sáng xanh là những người có làn da dễ phản ứng với ánh sáng bằng cách tăng sắc tố:
- Người có nám, tàn nhang: Đây là những tình trạng rất nhạy với ánh sáng, chỉ cần ra nắng vài lần là vết có thể đậm lên.
- Người có thâm sau mụn: Vết thâm có thể lâu mờ hơn nếu da tiếp tục bị kích thích sắc tố mỗi ngày.
- Người đang điều trị sắc tố: Chẳng hạn như đang dùng hoạt chất làm sáng da, vừa peel hoặc laser, khi da còn dễ tái sạm.
- Người da ngăm, dễ sạm và phải ra nắng nhiều: Với tông da này, ánh sáng nhìn thấy có thể để lại vết sạm rõ và lâu phai hơn.
Với nhóm có nám, lợi ích của kem có oxit sắt đã được ghi nhận trong nghiên cứu lâm sàng. Trong một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng, những người bị nám dùng kem chống nắng có oxit sắt cho kết quả cải thiện tốt hơn so với nhóm chỉ dùng kem chống tia UV thông thường. Điều này cho thấy với người đang trị nám, chắn thêm ánh sáng nhìn thấy không chỉ là một lựa chọn “cho chắc” mà có thể ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả điều trị.
Ngược lại, nếu da bạn ít gặp vấn đề sắc tố và phần lớn thời gian ở trong nhà, bạn không bắt buộc phải dùng kem có màu. Một lọ kem chống nắng phổ rộng, chống tốt cả UVA lẫn UVB, được bôi đủ lượng và bôi lại đúng lúc đã đáp ứng tốt nhu cầu bảo vệ hằng ngày.
Làm sao để biết kem chống nắng có thể chắn được ánh sáng xanh hay không?
Cách nhanh và đáng tin nhất để biết một lọ kem có chắn được ánh sáng xanh hay không là tìm Iron Oxides hoặc các mã CI 77491, CI 77492, CI 77499 trong bảng thành phần. Đây lần lượt là oxit sắt đỏ, vàng và đen, thường được phối với nhau để tạo ra màu kem gần với màu da. Bên cạnh đó, bạn có thể dựa vào 4 dấu hiệu sau khi chọn mua:
- Có mã CI của oxit sắt trong bảng thành phần: Chỉ cần xuất hiện một trong ba mã trên là kem đã có thành phần có khả năng chắn ánh sáng nhìn thấy, và nhiều nghiên cứu cho thấy khả năng chắn này tăng theo lượng oxit sắt trong công thức.
- Kem có màu (tinted): Khi bóp ra tay, kem có sắc be, nâu hoặc vàng nhẹ thay vì trắng hay trong suốt. Màu càng rõ thì thường lượng oxit sắt càng nhiều.
- Không nhầm kem tone-up với kem có màu: Kem tone-up làm da trắng sáng tức thì thường nhờ titanium dioxide hoặc hạt màu hồng, tím, không đồng nghĩa với việc có oxit sắt. Vì vậy, dù kem trông “có màu” trên da, bạn vẫn nên kiểm tra lại bảng thành phần.
- Cẩn trọng với claim “chống HEV” không kèm thông tin kiểm nghiệm: Hiện chưa có tiêu chuẩn chung để đo khả năng chống ánh sáng xanh.
Sumdfine Sunscreen SPF50 PA+++: kem chống nắng chống ánh sáng xanh có oxit sắt
Với người đang trị nám, chuyện chống nắng thường trở thành bài toán khó hơn người bình thường. Bạn đã bôi kem đều đặn, đã dùng hoạt chất làm sáng, nhưng vết nám vẫn không cải thiện, trong khi những lọ kem có màu chứa oxit sắt lại chưa thật sự phổ biến ở mức giá dễ mua. Sumdfine Sunscreen SPF50 PA+++ được phát triển để lấp đúng khoảng trống đó: một sản phẩm chống nắng dùng hằng ngày, chắn được cả phần ánh sáng nhìn thấy mà không đẩy chi phí chăm sóc da lên quá cao.
Công thức chống nắng là sự kết hợp của zinc oxide và titanium dioxide, hai màng lọc khoáng giúp bảo vệ da trước cả tia UVA và UVB. Trên nền đó, Sumdfine bổ sung 3 loại oxit sắt để tạo lớp màu tự nhiên trên da, và cũng chính lớp màu này đóng vai trò chắn ánh sáng xanh. Chiết xuất trà xanh được thêm vào như một lớp chống oxy hoá hỗ trợ, giúp da đối phó với gốc tự do do ánh nắng tạo ra, còn hyaluronic acid giúp giữ ẩm để lớp kem khoáng không làm da khô căng sau nhiều giờ sử dụng.
Miễn trừ trách nhiệm
Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo, không thay thế cho lời khuyên y khoa chuyên môn. Hiệu quả của sản phẩm có thể khác nhau tùy cơ địa từng người. Nếu bạn có làn da đang điều trị bệnh lý, đang mang thai, cho con bú hoặc gặp phản ứng bất thường khi sử dụng, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ da liễu trước khi dùng.
